1 bit music (beeper)

Door verleemen op maandag 19 maart 2018 23:58 - Reacties (24)
Categorie: -, Views: 7.642

1 bit music

GOOD VIBRATIONS



Luister eens even naar de eerste track van deze video, en dan graag op een beetje huiskamervolume zodat het ook een beetje binnen komt.
Het gaat niet over de intro van 19 seconden, al is dat ook een lief deuntje, vooral
Omdat je totaal niet verwacht wat er op de 20ste seconde komt. Mijn bek viel in ieder geval open.

Jezus wat een brede bass sound is me dat zeg, ik heb m daarna toch eventjes opnieuw op een wat groter volume gezet en echt hij blijft goed.

Naja zul je zeggen, ok leuke sound maar niet echt speciaal voor wat ik uit de discotheek gewend ben. Maar dat komt omdat je niet weet waar je naar luistert.

Dit is geen 16 bit cd ( nou ja dat had je wel door denk ik:)

Maar dit is ook geen Amiga of Pc Mod, je weet misschien wel van die tracker music zoals hier met protracker. Muziek dat op 4 kanaals stereo muziek editors word gemaakt met voornamelijk 8 bits 16 kHz samples die meestal nog uit geloopte sampjes van een halve seconde bestaan. Goeie muziek soms hoor, de house hit Some justice van Urban shakedown is bv met 2 amigas gemaakt die simultaan werden gestart zodat je 8 sporen kreeg. https://youtu.be/L36m5sobhOE



Die eerste track van net klinkt als een beetje overstuurde 4 kanaals 8 bit amiga toch?.

Fout! Dit zijn geen 4 kanalen maar een enkel mono kanaal en het is al helemaal geen 8 bit maar
Schrik niet 1 bit audio. Die eerste video komt ook helemaal niet van een moderne pc of een amiga maar uit de ZX Sectrum die niet eens een volwaardige geluidschip had maar alleen ruis en tikjes kon laten horen. De muziek is trouwens wel nieuw want ondanks dat deze technologie ook in games is gebruikt zijn ze er nu pas echt goed in geworden.

Maar nogmaals, 1 bit? Daar zitten toch maar 2 waarden in? Dan krijg j dus hooguit 2 hz geluid dat dus onder het vermogen van het menselijk oor zit dat als je jong genoeg bent met 20 hz voor de laagste toon begint?


2. 16 BITS AUDIO ( CD KWALITEIT )

Misschien voor wie t niet weet ( kan, de mp3 generatie weet soms geen kloten meer van echte basis tech)

Digitale muziek, zoals mp3 en cd WAV zijn eigenlijk niets anders dan hele lange, bij cd tot 640 MB grote samples. Maar wat is een sample dan?

Een sample is een proefmeting, je kent t woord misschien van sommige webshops die samples van goederen verkopen, een soort proefbatch zodat je even kunt kijken of je er wat aan hebt, bv 2 chipjes uit een partij van 1000, maar ook een plakje van een kilo kaas die je eerst mag proeven is een sample.

Bij cd audio is een sample het 44.100 deel van 1 seconde audiogeluid. Een heel precieze waarde die als 16 bits, 44.100 hz PCM Stereo bekend staat (Puls code modulation) en en die met 172 KB per seconde van je cd word gestreamed. Iedere seconde audio wordt dus in 44100 plakjes gesneden en dan word de waarde van de amplitude, zeg maar de geluidssterkte van het gemeten. De schaal waarop dat gebeurd is een dikke 65.536 combinatiewaardes die je uit 16 bits kunt halen, dat is dus behoorlijk precies.

Als je later die seconde weer afspeeld worden al die 44100 plakjes weer netjes achter elkaar gezet en omdat die waarde van het geluid in elk plakje anders is ontstaat zo dus de oorspronkelijke golfvorm van he bron geluid en al die secondes achter elkaar zijn dan een liedje.


Je hebt hogere waardes zoals 24 bits 96.000 hz, maar dat is wat ze in de studio gebruiken. Doorgaans is cd kwaliteit al die jaren de standaard gebleven, zelfs voor klassiek vind men dat over t algemeen genoeg.

3. SAMPLE BASED MUZIEK INSTRUMENTEN ( AKAI, FAIRLIGHT, AMIGA )

De meest bekende sampler, we hebben t nu over een muziekinstrument) de AKAI s900 die in practisch elke jaren 90 studio stond deed het met wat minder, 12 bits (4096 waardes) en 22.500 hz. Dat je even weet waar je naar luistert als je naar rap uit die tijd luisterd.


3a. RUNNING UP THAT HILL , WOOH WOOH..

De meest legendarische sampler, de uit 1979 stammende Fairlight CMI ( computer musical instrument) die tot wel 150.000 dollar koste, en echt door iedereen van Sting tot peter Gabriel (sledgehammer), Jean Michel Jarre ( magnetic fields, zoolook) The Art of noise ( moments in love, paranoimia, dragnet ) of bv the pet shop boys gebruikten had maar 8bits en 16 kb mono geluid van max 2 seconden en dan moest die 2 seconden ook nog verdeeld in 8 tracks.

Dat zijn dus nog maar 256 waardes die in max 16.000 deeltjes per seconde worden opgenomen, maar omdat je bv frequentie kon inwisselen voor sampletijd waren de meeste samples meer 4 seconden en 8.000 hz, en dan had je bv een bassdrum van een kwart seconde, een snars, en hihat, en een geloopte vrouwenstem waaar je een koortje van kon maken, tot die 4 seconden op waren, en dat werd dan de basis track van je song. Het verlies aan kwaliteit veroorzaakte dermate veel ruis en aliasing het in hakkerige golfvorm veranderede output wat nog t best te vergelijken is met aliasing in graphics en een naar hoog bijgeluid veroorzaakt werd door een low pas filter tot weer genietbare kwaliteit bewerkt. Maar eigenlijk is dat dus al behoorlijke middengolf radio kwaliteit en toch, Haha, dat zijn de grotere hits uit de jaren 80 waariedereen op gedanst heeft.

De backing track van Sledgehammer, ( waar trouwens wel nog echte braad instrumenten in worden gebruikt, Leggs van art of noise of hieronder, Opportunities van The pet shop boys.

Wat je hieronder ziet is live, dat wil zeggen de zang en wat ze zelf op bv de emulator 2 en de dx7 spelen. Al het andere wat je hoort zijn Godverdomme (sorrie) 3 fairlights, dus ff een half Miljoen aan hardware, ja met die emulator en die de synths en de microfoons er bij dus 500, fakking duizend aan apparatuur om de background van een nummer te maken. De fairlights zijn die groene monitoren en die grote brede computerkasten die je tusssen de 1:14 en 1:30 op de achtergrond ziet. De beeldschermen van de sequencer zie je ook op de zwart wit beeldschermen.


5. BACK TO BASICS, BEEPER MUSIC

1 Bit muziek, ook wel bekend als beeper music werkt anders ( ja god je meent het)
De naam komt van de vaak piezo eclectische minispeaker dat op het moederboard zit omdat de eerste computers geen geluidskaart hadden maar wel een luidspreker die blokgolf bliepjes kon maken. Je weet wel, dat biep wat een pc maakt als ie op start of t biep biep, als je vergeten bent een keyboard aan te sluiten.

Wat is een blokgolf nou weer....?
Zucht

Een blokgolf is het simpelste geluid dat een digitaal apparaat kan maken een geluid dat veel helderder klinkt dan het simpelste geluid , de sinus. De sinus is juist heel moeilijk omdat dit een analoge Cirkel is, hoe perfecter die is lees hoe ongelofelijk veel partjes die cirkel bevat des te natuurlijker de sinus klinkt. Alleen op normale toonhoogte klinkt de sinus heel saai en dof, t is iets voor fluitjes if hele kalme stukjes of juist als een k**g irritant geluid als je versterker naar de klote is. Ook d combinatie van blokgolf en sinus als de basis van en bass doet t goed.

Nou heeft ie t weer over sinussen, WAT IS EEN BLOKGOLF!?!

Ahum sorrie.
Net zoals de sinus een cirkel is die je in die vorm of juist doormidden gesneden als een soort golf op een oscilloscoop kan zien zo ziet de blokgolf er uit zoals iedere als een blok, als een rechthoek die je simpel maakt met 1 bit. 0, is uit en dan is het stil, en 1 is aan en dan hoor je en beep en zie je dat de schaal helemaal aan staat en een rechthoek vormt.

Ok, dus t doet beep

Ja, precies die zelfde beep die uit je Nintendo nes, en de eerste pc games en dus ook de ZX spectrum komen met van die soms te irritante Japanse liedjes die allemaal t zelfde klinken.

Want hoewel het dus wat vorm betreft alleen een blok is dat aan of uit kan, wordt de toonhoogte ervan bepaald met welke frequentie je dat aan of uit zet. Dus 20 keer aan en uit is 20 hz geluid, een hele lage toon, 440 blokken aan en uit in een seconde is de C3 van je piano en de meeste mensen kunnen niet hoger horen dan 16.000 hz, dus 16000 blokken 0 en 1. 20.000 hz is echt alleen voor kleuters en honden weggelegd.

Als je een blokgolf van een bepaalde toonhoogte zoals dus 440 hz wil dan moet je dus 440 keer in 1 seconde een 0 en dan een 1 vormen dus 01010101010101010101 en dat dan 440 keer in gelijke blokken voor een blokgolf C3 doe je dat niet in gelijke blokken dan krijg je namelijk ruis, alle frequenties door elkaar. ( de drum geluidjes van je Nintendo, tsssjik tssjak)

Want dat. is wat er gebeurd als je de breedte van die blokgolf varieert, dus in plaats van 010101010 doe je 00001001111100111111100000100001111100011001110111111 wat dus verschillende breedtes van blokgolven vormt oftewel PULSE WIDE MODULATION, afgekort als PWM. Wat je misschien kent als een van de functies van de Raspberry pi en de arduino om geluid maar ook een kleuren tv signaal mee te genereren if een servo motor en een knipperlicht aan te sturen.

Hieronder heb je PWM in actie, boven aan in t groot zie je de blokgolf van breedte veranderen

juist ja, in plaats van dat je de amplitude of volume van een signaal moduleert zoals bij een cd, moduleer je dus de pulsbreedte van je blokken en dan krijg je dus net zo goed verschillende golfvormen, niet allen blokken, maar ook. Cirkels, sinus, zaagtanden en hele complexe golfvormen zoals dar brede geluid aan t begin, heel wat anders dan dat blokgolf geluid, alles wat je in die tracks biven hoort komt uit een en dezelfde blokgolf die alleen aan of uit kan, dus ook de melodielijn, en de drums, Naja, wat daar op lijkt, echt Samples hoor je niet zo vaak, maar dat komt gewoon omdat de PWM snelheid te laag is om echt super complexe golfvormen te maken, maar het gebeurt wel, bv in de pc game barbarisme. Ik kan t helaas niet vinden maar dan hoor je echt heel onduidelijk krassend BAarbeerrriiiiiiiiaaaannnngff. , Naja, in 1982 was dat goed voor een sensatie.

Hier heb je een wat simpeler PWM geluid dst met een synthesizer word gemaakt, in 1 bit music gaat dat veel sneller en zijn er veel meer variaties binnen die seconde maar hier kun je al horen dat de toonsoort veranderd. Boven zie je de blokgolf modulatie. Bij 1 bit muziek gaat dat zo snel dat je geluiden krijgt die klinken als een mengeling van bv een bas, een drum en en melodie geluid, maar dan teglijk als een complexe golf dus.



De reden waarom 1 bits geluid nou niet bepaald hifi klinkt is omdat je daar dus wel een snelle processor voor nodig hebt om naast de game en de graphics een uit aan en uitschakelingen audio geluid te genereren, en ja de zilog chip vsn de ZX spectrum of de 8086 had t al zo druk.

Je moet dat geluid dus puur uit interrupts genereren die overblijven en je mag blij zijn aks dat iets van 30.000 hz is met als gevolg dat het toch allemaal nog best onzuiver klinkt in vergelijk met een cd.

Hier heb je bv een 1 bit tracker, de tracks worden eerst gemixt voor het als PWM audio naar buiten komt. Je kunt hier heel duidelijk horen dat er stukjes toon heel snel wordt afgewisseld, dst zijn dus die interrupts en dat speelt zich dan alllemaal op een z80 of 8086 af, in dit geval is t zelf gewoon dosbox waar de tracker op loopt:)


Een hoop werk voor die processor dus.. Maar ja, de demoscene zit ook niet stil, want je hoeft niet perse een demo of game te draaien met een muziekje er onder, je Jan ook gewoon alleen een muziekje coden, en dan t liefst puur in code schrijven zonder editor dus met alle lengtes en frequenties, ja met de hand, toe maar, kijk niet zo lui, zo deden ze dat vroeger met alles.

En dan, ja dan kan je dus nog behoorlijk wat uit zon spectrum te voorschijn toveren.

Een andere truuk is gewoon een snellere processor gebruiken b=een geemuleerde spectrum op een moderne computer! Of gewoon een editor op een normale computer van nu.

Er is zelfs een nieuwe audiostsndaard uit, juist voor high end freaks die de e methode gebruikt om muziek vsn zeer hoge kwaliteit af te spelen. Maar dan niet met een zilog chip van 3 MHz maar met een dsp die met waardes van gigaherzen werk. Miljoenen trillingen per seconde en daar krijg je een bloedzuiver surround geluidje uit hoor.

Maar zo zit m dat dus.

Trouwens am en fm radio werken ook op een vergelijkbare manier, alleen is t daar precies anders om. Am is de amplitude modulatie , midden golf dus ( terwijl bij cd dus amplitude samples vsn het geluid worden gemaakt. fm, is frequency modulation, dus puls breedte modulatie, al,een gebeurt dan niet met blok maar met sinusgolven in de aether.

Dat was m wel weer
De groeisels.

Marco

Volgende: Frontier Elite 2 voor Android 23-03 Frontier Elite 2 voor Android
Volgende: Research dump van soc’s en MPU,s 19-03 Research dump van soc’s en MPU,s

Reacties


Door Tweakers user verleemen, dinsdag 20 maart 2018 04:18

Sorrie, ik, part time asperger, je weet, ben weer een helemaal gaan uitwijken, en dan heb ik t de hele rijd over computer muziek zonder ook maar 1 keer t woord AtariST of C64 te noemen. Dat mag in het world book of records :]

Edit: ik ben net heel streng voor me zelf geweest en ik heb een derde vsn de blog verwijderd, waaronder veel t veel voorbeelden van de fairlight, filmpjes van the art of noise en jarre en zelfs van behemoth. Ja t is de kunst vsn het weglaten he..

[Reactie gewijzigd op dinsdag 20 maart 2018 04:56]


Door Tweakers user grimson, dinsdag 20 maart 2018 05:19

Weer wat geleerd 👌🏼

Door Tweakers user Sepio, dinsdag 20 maart 2018 05:20

Erg interessant om te lezen. Bedankt.

[Reactie gewijzigd op dinsdag 20 maart 2018 05:21]


Door Tweakers user TerraGuy, dinsdag 20 maart 2018 10:52

kVond je uitwijdingen anders ook erg interessant :) Gelukkig nog gelezen vůůrdat je redactievaardigheden de overhand kregen :p

Door Tweakers user verleemen, dinsdag 20 maart 2018 20:43

TerraGuy schreef op dinsdag 20 maart 2018 @ 10:52:
kVond je uitwijdingen anders ook erg interessant :) Gelukkig nog gelezen vůůrdat je redactievaardigheden de overhand kregen :p
Naja t ging uiteindelijk meer over de fairlight en behemoth en Metallica dan 1 bit music.
Maar ok, toch fijn dat je t leuk vond:)

Door Tweakers user PcDealer, dinsdag 20 maart 2018 21:39

In mijn tijd nogal eens met Fasttracker gepield :)
Had het ergens op een bandje staan, maar nog niet kunnen achterhalen, ook niet op mijn 100MB Zipdrives :(

Door Tweakers user verleemen, woensdag 21 maart 2018 00:44

PcDealer schreef op dinsdag 20 maart 2018 @ 21:39:
In mijn tijd nogal eens met Fasttracker gepield :)
Had het ergens op een bandje staan, maar nog niet kunnen achterhalen, ook niet op mijn 100MB Zipdrives :(
Ah, the click of death, you too?
Wat dacht je van gouden cd roms van 60 gulden die na een half uur afbreken zodat ze niet afgesloten worden.. ook leuk..zelfs microsd kaartjes doen t na een tijd niet meer. T enige wat echt lang veilig blijft zijn vreemd genoeg harde schijven, Als back up dan he, dus beschrijven en in de kast. En alleen dr uithalen als je een crash hebt gehad. Echt die dingen uit 2002 doen t gewoon nog feilloos.

Ik heb een track op de iOS versie van de fairlight gemaakt, stond op YouTube, 3 strikes later, track weg.

[Reactie gewijzigd op woensdag 21 maart 2018 00:46]


Door Tweakers user Sissors, woensdag 21 maart 2018 09:30

Er is zelfs een nieuwe audiostsndaard uit, juist voor high end freaks die de e methode gebruikt om muziek vsn zeer hoge kwaliteit af te spelen. Maar dan niet met een zilog chip van 3 MHz maar met een dsp die met waardes van gigaherzen werk. Miljoenen trillingen per seconde en daar krijg je een bloedzuiver surround geluidje uit hoor.
Gigaherzen is daarvoor niet nodig hoor ;). Maar tegenwoordig werkt elke audio DAC op die manier. Okť, de 1-bit tijd is achter ons, ze zitten nu geloof ik gemiddeld rond de 5-bit. Of het nou de goedkoopste of de duurste zijn, ze gebruiken allemaal relatief weinig bits op een hoge frequentie, en met behulp van noise shaping komt daar geluid uit wat beter is dan je kan halen als je rechtstreeks 16-bits (of meer) maakt.
Trouwens am en fm radio werken ook op een vergelijkbare manier, alleen is t daar precies anders om. Am is de amplitude modulatie , midden golf dus ( terwijl bij cd dus amplitude samples vsn het geluid worden gemaakt. fm, is frequency modulation, dus puls breedte modulatie, al,een gebeurt dan niet met blok maar met sinusgolven in de aether.
Mwah, dat is echt niet te vergelijken hoor.

Overigens hoewel bij normale sample rates 1-bit muziek erg beperkt is natuurlijk, is 8-bit muziek meer een genre als dat het veel te maken heeft met bits. Bij de gemiddelde setting is verschil tussen 16-bit en 8-bit nauwelijks te horen (daarom is 24-bits gedoe ook zo'n onzin). https://www.audiocheck.net/blindtests_16vs8bit_NeilYoung.php

Door Tweakers user SinergyX, woensdag 21 maart 2018 11:27

Modtracker, skaletracker, Fasttracker (1 met z'n 640kb limiet, 2 kon aantal MB), goeie oude tijd. Dezelfde tijd dat de wijze les 'maak altijd een backup' een levensles werd, honderden samples en vele nummers kwijtgeraakt :(

Door Tweakers user thesaviour, woensdag 21 maart 2018 14:00

goede informatie best interessant om te lezen :)


Door Tweakers user FrankHe, woensdag 21 maart 2018 15:16

Die mooie oude tijd. De oude PC speaker had, afhankelijk van het model moederbord, de mogelijkheid om 4 bit PCM audio weer te geven. De (mod) trackers op de Amiga gebruiken 6 bit of 8 bit PCM audio en beschikten net als de Atari over een interne audio interface. Voor een IBM compatible PC kon je in der tijd een Covox weerstandnetwerk in elkaar solderen met acht pennen van de parallelle (printer) poort waardoor je een discrete 8 bit mono DAC (digital to analog converter) had. De Fairlight was ook 8 bit maar klonk lekkerder omdat het analoge gedeelte wat beter was ontworpen. Daar waar je schrijft 1 bit is het naar mijn gevoel eigenlijk 4 bit, 6 bit en 8 bit PCM.

Op een gegeven moment kwamen er 12 bit DAC's en pas veel later gingen we naar 16 bit CD-kwaliteit wat eigenlijk stiekem 14 bit is. Nintendo heeft lang 10 bit PCM audio als interne standaard gehad, oude legendarische games zijn dat trouwens nog steeds.

Ter vergelijking, de kwaliteit van een muziekcassette komt ongeveer overeen met 5 bit. Een professionele studio meersporen taperecorder kun je vatten in pakweg 12 bit en een tweesporen master recorder kun je vergelijken met 14 bit. Tegenwoordig is voor recording 24 bit ADC (analoog naar digitaal converter) de standaard en voor playback voldoet 16 bit nog steeds prima. Die 24 bit is nuttig omdat we niet op het maximale niveau willen opnemen, er zit dus ruimte die veelal niet wordt benut maar er wel is voor het geval het audiosignaal het nodig heeft. Het eindresultaat van de mixdown kan in vrijwel alle gevallen prima terug worden gebracht tot 16 bit PCM.

Tot slot is het goed om te vermelden dat 1 bit PCM en 1 bit bitstream twee totaal verschillende dingen zijn.

Door Tweakers user kazz1980, woensdag 21 maart 2018 15:42

Wow. Gave blog!!
En heel inspirerend. Ik wil al die apparatuur hebbah! (ik kan er geen drol mee... Sterker nog: ik snap mijn eigen Yamaha Synthesizer niet eens :( - maar toch!)

Door Tweakers user FrankHe, woensdag 21 maart 2018 16:40

kazz1980 schreef op woensdag 21 maart 2018 @ 15:42:
Wow. Gave blog!!
En heel inspirerend. Ik wil al die apparatuur hebbah! (ik kan er geen drol mee... Sterker nog: ik snap mijn eigen Yamaha Synthesizer niet eens :( - maar toch!)
Die apparatuur is inderdaad heel tof. Veel handleidingen lezen en vele uren ermee werken, pielen, spelen, totdat het kwartje valt en je blind de weg weet te vinden.

Oude spullen zijn vaak kostbaar in onderhoud. Condensators en transistoren die stuk gaan, schakelaars die corroderen. Maar de klank van die dingen is en blijft uniek, niet na te maken met plug-ins.

Door Tweakers user verleemen, woensdag 21 maart 2018 18:47

kazz1980 schreef op woensdag 21 maart 2018 @ 15:42:
Wow. Gave blog!!
En heel inspirerend. Ik wil al die apparatuur hebbah! (ik kan er geen drol mee... Sterker nog: ik snap mijn eigen Yamaha Synthesizer niet eens :( - maar toch!)
Als t een fm synthesizer is moet je Caustic eens proberen daar zie je alle operatoren als draaiknoppen en dan is t ineens veel begrijpelijker hoe het geluid tot stand komt.

Her is voor iPad en Android en de demoversie is gewoon gratis. Dr zit ook een drumcomputer en nog 6 andere synths in waaronder een modulaire, het is net zoiets als reason, maar dan voor telefoon en tablet dus.

[Reactie gewijzigd op woensdag 21 maart 2018 18:48]


Door Tweakers user verleemen, woensdag 21 maart 2018 18:53

FrankHe schreef op woensdag 21 maart 2018 @ 16:40:
[...]

Die apparatuur is inderdaad heel tof. Veel handleidingen lezen en vele uren ermee werken, pielen, spelen, totdat het kwartje valt en je blind de weg weet te vinden.

Oude spullen zijn vaak kostbaar in onderhoud. Condensators en transistoren die stuk gaan, schakelaars die corroderen. Maar de klank van die dingen is en blijft uniek, niet na te maken met plug-ins.
Ja gelukkig heb je tegenwoordig overal een emulator of een softsynth van op je telefoon nog wel, en das soms praktischer dan hardware, sluit niet, word nooit vals, geen krakende soliders, net zoveel moog modulars als je processor aan kan.

Ja een echte moog modular is leuker, maar die kosten zelfs tweedehands meer dan anderhalve ton.
Dan is t wel leuk dat je m voor 30 euro inclusief geanimeerde interactieve kabeltjes op de desktop hebt staan. Ook leuk op je laptop, je klapt m dicht en stopt m in je rugzak. Doet dst maar eens met een echte moog ter grote van je keukenblok UCL kastjes

Door Tweakers user FrankHe, donderdag 22 maart 2018 16:48

Emulators worden stukje bij beetje beter maar er blijft nog best wel een klankverschil met het echte spul. De vraag is of dit relevant is voor de gemiddelde muziekproductie. Sommigen zeggen er de voorkeur aan te geven om volledig in the box te werken. Daar is veel voor te zeggen. De purist zal het daar niet mee eens zijn. Ik heb respect voor beiden.

Door Tweakers user verleemen, donderdag 22 maart 2018 18:14

FrankHe schreef op donderdag 22 maart 2018 @ 16:48:
Emulators worden stukje bij beetje beter maar er blijft nog best wel een klankverschil met het echte spul. De vraag is of dit relevant is voor de gemiddelde muziekproductie. Sommigen zeggen er de voorkeur aan te geven om volledig in the box te werken. Daar is veel voor te zeggen. De purist zal het daar niet mee eens zijn. Ik heb respect voor beiden.
Ja weet je, er is geen enkel moog of hammond die t zelfde klinkt, juist door de analoge electronica die dus ook wat onderdelen betreft geen transistor t zelfde is en dan komt nog de instabiliteit van de oscillatoren er bij waardoor een moog of een Hammond nou juist zo enorm diep kan klinken.De EMS heeft zelfs verschillende patchplugjes met random weerstanden zodat je op totaal onverwachte resultaten terecht komt, iets wat in de EMS emulator voor de iPad perfect is nagebootst. Dat speciale geld ook voor de moog modular v van arturia. Ik heb heel wat softsynts uit geprobeerd, maar toen ik het filter Van de demo bass opendraaide kwam me daar toch een ronkend beest uit zal ik je zeggen, ik geloof dat ik gelijk een van mijn luidsprekers heb opgeblazen, en dat dan met een emulatie op een celeron computer van 600 MHz en 64 MB ram. Het was alsof ik de duivel himself had opgeroepen.

Er is trouwens een hele mooie test op Sonic state waar ze een echte minimoog d samen met de minimoog v van arturia op de iPad naast elkaar laten horen en zelfs de ervaren revieuwers konden praktisch geen verschil horen. Dat komt oa omdat er gebruik word gemaaakt van virtual moddeling waar letterlijk de specificaties van de orginele transistoren en condensa5oren in wiskundige functies worden omgezet zodat je een 1op1 oscillator en filter in code krijgt. In principe krijg je dan precies de zelfde overtonen en frequentieschommelingen als bij een echte moog of oberheim. Dat is ook de reden waarom een arturia moog 10 x zoveel processorkracht dan bv de substractor synth in reason gebruikt. De subtractor speel Je full poly en dan 10 van die dingen teglijk in een rack op een atom processor terwijl een flinke patch. Van de moog modular in 4 voice poly die zelfde processor al op de knieŽn dringt. Natuurlijk is dat met een core i7 helemaal geen probleem en kun je dus ook meerdere moogs in een setup draaien in bv cubase. Dat is een ander voordeel van virtualisatie. Een echte moog is monotoon, dwz dat je maar 1 toets teglijk kunt indrukken. Een accoordje spelen gaat dus alleen om dat accoord op een meersporen recorder een voor een op te nemen.

Bij de modular v druk je gewoon een switch in waardoor je dus practisch een memorymoof hebt , maar dan met patchkabels. Het is om die reden waarom bands als klaus schulze al 10 jaar geleden over gestapt zijn op de digitale variant en het is dezelfde klaus schulze die ook een aantal van de presets van de V heeft gemaakt. Die man is zo rijk en onafhankelijk en heeft echt een god status bij zijn fans, No bloody way dat hij presets voor arturia gaat maken als hij niet overtuigd was van de kwaliteit. Dat zou net zoiets zijn aks dat linus torvalds in net development team van Microsoft Office zou zitten:]
Hier heb je de review https://youtu.be/8ljHZHMRHEQ

[Reactie gewijzigd op donderdag 22 maart 2018 18:15]


Door Tweakers user verleemen, donderdag 22 maart 2018 18:40

FrankHe schreef op woensdag 21 maart 2018 @ 15:16:
Die mooie oude tijd. De oude PC speaker had, afhankelijk van het model moederbord, de mogelijkheid om 4 bit PCM audio weer te geven. De (mod) trackers op de Amiga gebruiken 6 bit of 8 bit PCM audio en beschikten net als de Atari over een interne audio interface. Voor een IBM compatible PC kon je in der tijd een Covox weerstandnetwerk in elkaar solderen met acht pennen van de parallelle (printer) poort waardoor je een discrete 8 bit mono DAC (digital to analog converter) had. De Fairlight was ook 8 bit maar klonk lekkerder omdat het analoge gedeelte wat beter was ontworpen. Daar waar je schrijft 1 bit is het naar mijn gevoel eigenlijk 4 bit, 6 bit en 8 bit PCM.

Op een gegeven moment kwamen er 12 bit DAC's en pas veel later gingen we naar 16 bit CD-kwaliteit wat eigenlijk stiekem 14 bit is. Nintendo heeft lang 10 bit PCM audio als interne standaard gehad, oude legendarische games zijn dat trouwens nog steeds.

Ter vergelijking, de kwaliteit van een muziekcassette komt ongeveer overeen met 5 bit. Een professionele studio meersporen taperecorder kun je vatten in pakweg 12 bit en een tweesporen master recorder kun je vergelijken met 14 bit. Tegenwoordig is voor recording 24 bit ADC (analoog naar digitaal converter) de standaard en voor playback voldoet 16 bit nog steeds prima. Die 24 bit is nuttig omdat we niet op het maximale niveau willen opnemen, er zit dus ruimte die veelal niet wordt benut maar er wel is voor het geval het audiosignaal het nodig heeft. Het eindresultaat van de mixdown kan in vrijwel alle gevallen prima terug worden gebracht tot 16 bit PCM.

Tot slot is het goed om te vermelden dat 1 bit PCM en 1 bit bitstream twee totaal verschillende dingen zijn.
Nee maar ik denk dat we t nu echt over 2 verschillende dingen hebben. 1 bit msx music maakt geen digitale samples zoals bij cd PCM, je krijgt dus geen waardes uit het volume verschillen in de orginele golfvorm, maar uit de gemoduleerde breedte van de blokgolf die verder alleen aan of uit kan. Het is dus 1ms aan en dan 3 ms uit en dan 2ms aan en dan 1 ms uit en dan 2 ms aan en 5 ms uit. Het is dus informatie die in de x-as word gemoduleerd inplaats van de y as ( per frame ). Al die samples achtermekaar geven dan je golf weer terug. Het is in die zin ook geen sample van een natuurlijk instrument maar meer een synthetisch geluid dat door digitale synthese wordt opgewekt waardoor je toch een behoorlijk warm geluid hebt met bv supersaw achtige bassen in plaats van een simpele blokgolf toon. -..—.—..-.—-..-.-...—.
Aan de output speelt de blokgolf dus geen toon hoogte af, die toonhoogte is stabiel. Het is gewoon een monotone fluittoon die ritmisch varieert. Het is dus wel degelijk vergelijkbaar met am radio waar het audiosignaal in de tijdverschillen van de golfcicly van de carrier wordt gemoduleerd.
het is puur de variatie in pulsbreedte die de luidspreker vertelt, ga nu aan en van nu uit en mede omdat die luidspreker niet zo snel aan en uit kan als de blokgolf aangeeft krijg je je bedoelde geluidjes als een soort low fi clipping melodietje. Alleen dan is in die PWM niet t signaal van een monostem, maar gelijk 3 complexe golfvormen gemoduleerd dat dan als een enkele aan uit aan uit pulsenreeks naar je luidspreker word gestuurd. Het signaal dat naar de speaker gaat klinkt dus als hele snelle morse code. De luidspreker raakt daardoor in een soort superpositie , zo van ja wat wil je nou vertel t wat langzamer ik begrijp er geen drol van en tijdens dst proces ontstaat de verschillen in luchtrillingen die jou oor als multitrack muziek ervaart.

Luister nog maar eens naar het shaddilay filmpje onder aan de blog. Dat ziet er grafisch uit alsof er 2 blokgolf en 1 ruis generator worden gebruikt maar in werkelijkheid komt er maar 1 blokgolfsstream uit je audio plug, en das geen geluid maar de code die de laggende luidspreker clone zo manipuleerd dat ie een polyfoon geluid afgeeft. Het is dus echt een geniale hack. En dat is dus heel anders dan de 4 bit PCM samples die de eerste c64 SID chip kon afspelen omdat er een fout in t design zat waar Dior er een stoorsignaal kon ontstaan, ook een briljante hack die helaas na de revisie van de SID niet meer werkte.

[Reactie gewijzigd op donderdag 22 maart 2018 19:12]


Door Tweakers user FrankHe, donderdag 22 maart 2018 20:01

Het klopt inderdaad dat het toepassen van pulsbreedtemodulatie (PWM) op de uitgang in beginsel niets nieuws is. Sterker nog, alle hedendaagse eindversterkers werken volgens dat concept. Die worden dan klasse-D digitale versterkers genoemd maar het zijn analoge circuits op basis van de modulatie van de pulsbreedte.

Terugkomend op de PC speaker. De onderliggende samples die worden afgespeeld zijn echter wel pulscodemodulatie (PCM). Dus die Amiga mod tracker gebruikt voor mijn gevoel gewoon 6 of 8 bit PCM.

Nog een leuke, de analoge audiouitgang op een Raspberry Pi werkt ook op basis van PWM al klinkt die niet heel geweldig omdat de frequentie eigenlijk te laag is en het hoogaf filter te vlak. Verder werken tegenwoordig vrijwel alle ADC en DAC's volgens het bitstream concept. Zijn dus ook 1 bit maar dan wel op een hele hoge frequentie.

Sommige audiofielen zweren derhalve bij een discrete DAC. De componenten in die dingen hebben bizar lage toleranties (matched pair) en zijn daarom ook volledig onbetaalbaar. Heb het zelf nog nooit gehoord en het zal best heel goed klinken. Maar de standaard is nu eenmaal bitstream dus ook het opgenomen materiaal wat ze daarop afspelen is via een bitstream ADC omgezet in doorgaans, jawel, PCM.

Het blijft onwaarschijnlijk knap hoe creatief de programmeurs in de jaren 80 zijn geweest om toch leuke klanken te genereren uit hele beperkte systemen. De legendarische begintijd van de gaming computers. De Commodore 64 met later de Amiga 1000 en natuurlijk de Atari 1040ST niet te vergeten. Die dingen kostten toen echt serieus veel geld.

Door Tweakers user verleemen, donderdag 22 maart 2018 20:18

FrankHe schreef op donderdag 22 maart 2018 @ 20:01:
Het klopt inderdaad dat het toepassen van pulsbreedtemodulatie (PWM) op de uitgang in beginsel niets nieuws is. Sterker nog, alle hedendaagse eindversterkers werken volgens dat concept. Die worden dan klasse-D digitale versterkers genoemd maar het zijn analoge circuits op basis van de modulatie van de pulsbreedte.

Terugkomend op de PC speaker. De onderliggende samples die worden afgespeeld zijn echter wel pulscodemodulatie (PCM). Dus die Amiga mod tracker gebruikt voor mijn gevoel gewoon 6 of 8 bit PCM.

Nog een leuke, de analoge audiouitgang op een Raspberry Pi werkt ook op basis van PWM al klinkt die niet heel geweldig omdat de frequentie eigenlijk te laag is en het hoogaf filter te vlak. Verder werken tegenwoordig vrijwel alle ADC en DAC's volgens het bitstream concept. Zijn dus ook 1 bit maar dan wel op een hele hoge frequentie.

Sommige audiofielen zweren derhalve bij een discrete DAC. De componenten in die dingen hebben bizar lage toleranties (matched pair) en zijn daarom ook volledig onbetaalbaar. Heb het zelf nog nooit gehoord en het zal best heel goed klinken. Maar de standaard is nu eenmaal bitstream dus ook het opgenomen materiaal wat ze daarop afspelen is via een bitstream ADC omgezet in doorgaans, jawel, PCM.

Het blijft onwaarschijnlijk knap hoe creatief de programmeurs in de jaren 80 zijn geweest om toch leuke klanken te genereren uit hele beperkte systemen. De legendarische begintijd van de gaming computers. De Commodore 64 met later de Amiga 1000 en natuurlijk de Atari 1040ST niet te vergeten. Die dingen kostten toen echt serieus veel geld.
Ow ik heb ook de high end variant van de 1bit msx mods gevonden.
Het heet DSD (direct stream digital) en de officiŽle term is pulse Dense modulation
Die in de high end versie word in een pulse breedtesignaal gemoduleerd op een frequentie van 2.8224 MHz op 1 bit resolutie.

Hier is de wiki. Ook met diagrammen waar je ziet hoe een sinus in PCM en PWM wordt gecodeerd.
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Direct_Stream_Digital

Door Tweakers user Skyrunner, vrijdag 23 maart 2018 11:55

1-bit :-)

De C64 SID chip produceerde altijd een kleine klik wanneer het volume register van vol open naar dicht (of vice versa, hang me niet op) werd gezet. Door dat 'tig keer per seconde te doen kreeg je een ruis en door die te moduleren kon je samples afspelen.

De homecomputers van weleer hadden vele "truuks" onder de kap waar zelfs de fabrikanten niet van wisten, mooie tijd was dat.

Door Tweakers user FrankHe, vrijdag 23 maart 2018 13:55

De envelope generator bug van de SID is inderdaad een bekende 'feature'. Al is het hard-core programmeren op dat niveau wel een beetje van voor mijn tijd.

Door Tweakers user verleemen, vrijdag 23 maart 2018 16:49

Skyrunner schreef op vrijdag 23 maart 2018 @ 11:55:
1-bit :-)

De C64 SID chip produceerde altijd een kleine klik wanneer het volume register van vol open naar dicht (of vice versa, hang me niet op) werd gezet. Door dat 'tig keer per seconde te doen kreeg je een ruis en door die te moduleren kon je samples afspelen.

De homecomputers van weleer hadden vele "truuks" onder de kap waar zelfs de fabrikanten niet van wisten, mooie tijd was dat.
Ooh dat is nog steeds zo hoor, een van mijn volgende blogs gaat over de 4095 bytes demoscene waar ze door slim programmeren een videoclip maken inclusief muziek met code dat net zoveel data inneemt als jou icoontje hier.

[Reactie gewijzigd op vrijdag 23 maart 2018 16:50]


Reageren is niet meer mogelijk